Vervang de text van een URL voor een URL met die tekst

In een gedrukt boek kan je internetadressen opnemen naar websites of sociale media, maar lezers kunnen daar natuurlijk niet op klikken.

Zodra van zo’n paperback een e-boek moet komen, zijn er weer mogelijkheden om een internetadres op te nemen, waarop wel geklikt kan worden. E-boeken worden immers niet alleen gelezen op e-readers, maar ook op tablets en mobiele telefoons. Al die apparaten kunnen in een webbrowser een site openen.

Het is niet moeilijk om van een text van een URL een URL met die tekst te maken, maar het kan nóg gemakkelijker: met een Regular Expression. Een RegEx is een techniek om letters in bepaalde combinaties te vinden en te vervangen voor andere letters. Een deel van de gevonden letters kunnen weer ingevoegd worden bij de vervanging.

Omdat de tekst van de url al in het papieren boek aanwezig is, kan je die gebruiken om een complete link te creëren voor in het e-boek. En laten nou zowel Calibre als Sigil zoeken en vervangen via RegEx ondersteunen. Als je die optie in het zoekpaneel aanzet, hoef je alleen nog de volgende RegEx te knippen en te plakken:

zoek:

(\w[a-z\.A-Z]+?\.(nl|be|com))

vervang voor:

<a href=”http://\1>\1</a>

Dit vervangt een tekst eindigend op .nl, .be of .com voor een URL. In e-boeken is het protocol http:// noodzakelijk, omdat e-readers anders proberen de link binnen het e-boek te openen. Het zoekresultaat wordt opgeslagen in \1 en dat wordt twee keer toegepast in de vervanging, waardoor een geldige url ontstaat.

Federica’s metamorfose: Hoe de wereld van Het plasticmuseum ontwaakt…

Fragment uit Federica’s metamorfose:

Enkele dagen later riep dr. Koenig Federica en Shinta naar zijn werkkamer om de eerste resultaten van hun samenwerking te vernemen.
     ‘Ethyleenglycol,’ zei Shinta ongevraagd. Ze keek haar chef zelfverzekerd aan. ‘Dat is de stof die overblijft’.
     ‘Wordt dat niet gebruikt als antivriesmiddel?’ vroeg Koenig. ‘Niet het meest onschuldige stofje, maar in ieder geval geen synthetische stof meer. Ze verteren dus echt plastic.’
     Shinta knikte. Haar bruine ogen schitterden. Ze veegde haar lange zwarte haren achter haar oren.
     Koenig keek Federica aan.
     Federica zat met gebogen hoofd in haar stoel. ‘Het lukt me niet om de werkzame stof te isoleren, er zijn zoveel mogelijkheden. Ik weet niet of het een enzym is, een bacterie, waar het vandaan komt of hoe het werkt.’
     ‘Er is meer onderzoek nodig,’ besloot Koenig, ‘Ik zal een budget voor een zelfstandig project aanvragen. Dit heeft voldoende interessante toepassingen. Wellicht verminderen we plastic afval als we de werkzame stof isoleren en in grote hoeveelheden produceren.’
     ‘Er is nog een andere manier,’ opperde Federica. ‘Ik kan de rupsen zelf genetisch manipuleren.’

Rupsen die plastic kunnen verteren zijn geen Fantasy, die bestaan echt. Onlangs waren ze nog in het nieuws, omdat er stappen gezet waren in het onderzoek naar hoe die rupsen dat doen.

In het verhaal Federica’s metamorfose, uit de verhalenbundel Werelden ontwaken, is dit gegeven het uitgangspunt, maar in plaats van de enzymen te isoleren, manipuleren de wetenschappers de rupsen, zodat ze groter worden en veel meer plastic verteren. De gevolgen zijn niet te overzien.

Het verhaal Federica’s metamorfose vertelt de geschiedenis van het ontstaan van rupsen zo groot als volwassen varkens en nachtvlinders met vleugels met een spanwijdte van twee meter. Dat is de werkelijkheid in de fantasyroman Het plasticmuseum, waarvan Federica’s metamorfose het achtergrondverhaal is.

Werelden ontwaken komt 22 november uit, maar is vanaf 1 november voor te bestellen. Check de website: wereldenontwaken.nl

Amazon en Pumbo A5 pockets vergeleken

Nu je bij Pumbo geen boeken van 200 pagina’s meer kunt laten maken voor €19,95, worden andere productiekanalen interessant. Al jaren bood ik e-boeken via Amazon aan, maar pockets in de Nederlandse taal op Amazon zetten leek niet zo zinvol. Tot nu.

Ik ben gecharmeerd van het proces bij Pumbo, maar niet van prijzen van boeken boven de twintig euro. Natuurlijk kan je rechtstreeks met PoD-drukkers communiceren en daar je boek aanleveren om tegen lagere productiekosten te drukken. Pumbo distribueert je PoD-boek naar de koper en je kunt je omzet laten uitbetalen wanneer je wilt. Je hoeft het risico van een grote oplage niet te dragen of voorraad te houden als je daar de ruimte niet voor hebt. Pumbo meldt alleen je boek aan bij het CB als dat zonder verlies kan. Bol is de winkel die het meeste inhoudt van de verkoopprijs, waardoor daar je boek aanbieden het criterium is geworden voor publicatie bij Pumbo. Uitsluitend via boekenwinkels en boekenbestellen.nl aanbieden is daar geen optie.

Onlangs heb ik berekeningen uitgevoerd waarmee je een op A5 opgemaakt boek bij Amazon aanbiedt: het afgewerkt formaat wordt 148 mm/25,4=5.83 inch en 210 mm/25,4=8.27 inch. Op basis daarvan kan je de afloop en het ‘save frame’ bepalen op respectievelijk 0.125 en 0.25 inch. Opmerkelijk is de berekening voor de rug. Bij Amazon is dat het aantal pagina’s (inclusief voorwerk en nawerk) maal 0.0025 inch. De Pumbo-berekening kwam daarbij uit op 20,5 mm, bij Amazon slechts 0,57 inch (14,5 mm). De Amazon rug zou dus flink dunner worden.

De geruchten waren dat bij Amazon de kwaliteit minder was, dus besloot ik een proefexemplaar te bestellen, zodra mijn publicatie goedgekeurd was. Ik had ook een ‘eerste exemplaar’ van Pumbo in huis en besloot die nog niet aan te bieden aan degene aan wie het boek opgedragen is, zodat ik de boeken kon vergelijken. Gister kwam het Amazon-boek binnen…

De eerste indruk van de omslag op de Amazon-versie is goed: Het boek ziet er hetzelfde uit, maar is inderdaad dunner. Het boek is een millimeter minder hoog en nagenoeg even breed. De tekst en barcode op de laatste pagina maken duidelijk dat het boek in Polen is geproduceerd. Kleuren zijn iets donkerder op de omslag van het Pumbo-boek, de uitsnede scheelt verticaal een paar millimeter en Pumbo’s versie ziet er strakker uit dan die van Amazon. Als de boeken naast elkaar liggen, valt op dat de omslag van de Amazon-versie naar buiten krult en die van Pumbo mooi plat blijft liggen.

De rug is zeker vijf millimeter op de voorkant zichtbaar, normaal een probleem, maar omdat ik de omslag al opnieuw heb aangeboden en gepubliceerd, deze keer niet. De titel staat ook niet in het midden van de rug.

De achterkant van de boeken zijn nagenoeg gelijk aan elkaar. Het zwart is donkerder op het Pumbo-boek.

De kleur van het papier van het binnenwerk is lichter in het boek via amazon.de; het dikt minder op, wat de dunnere rug verklaart. Het papier is merkbaar gladder dan het boek dat Pumbo levert. Beide vellen zijn even doorzichtig, misschien laat de Amazon versie iets meer zien van de tekst op de achterzijde. Letters in de tekst zijn in beide boeken even scherpgestoken. Ook de rasters in de grijze hoofdstuknummers zijn moeilijk van elkaar te onderscheiden. Het binnenwerk is al met al van dezelfde kwaliteit.

Mijn conclusie is dat het boek van Amazon oké is, maar dat van Pumbo van betere kwaliteit. Het binnenwerk komt overeen, maar het papier van de Amazon-versie is dunner en gladder. Het verschil zit hem in de omslag. Die van Amazon is dunner en krult naar buiten, die van Pumbo is steviger en blijft plat liggen. De rug van het boek via amazon.de is 71% van de rugdikte van het boek via Pumbo en de plaatsing van de omslag is minder precies. Het Pumbo-boek oogt van buiten mooier, maar binnenin is er niet veel verschil.

Wat maakt een e-boek professioneel?

Je maakt je manuscript in Microsoft Word op via de Stijlgids van Smashwords,gooit hem in Kindle Direct Publishing (KDP), Kobo Writing Live (KWL) of Draft2Digital (D2D) en je krijgt een e-book terug. In de meeste gevallen kan je dat e-boek ter controle downloaden via op je eigen site verkopen.

Daarmee beperk je je e-boek tot de mogelijkheden die Word biedt. Hoewel Word een veelzijdig programma is, hebben schrijvers meer aan Scrivener en zelfstandige uitgevers meer aan professioneel opmaakprogramma voor e-boeken. Word is niet gebouwd om e-boeken mee te produceren en je zult daarom ook veel missen. Dat kan het verschil maken tussen een professioneel e-boek en een amateuristisch electronisch document.

De omslag is het gezicht van jouw boek. Afgezien van het ontwerp, kan het los van het boek in KDP of KWL aangeboden worden. Dan wordt het als metadata van het boek op het juiste moment getoond op de site. Maar het is mooier als de omslag ook in het bestand zelf aanwezig is, zonder dat het te klein of te groot getoond wordt als eerste pagina in een e-reader.

Het binnenwerk hoort een consistente interlinie te hebben en niet per paragraaf van regelafstand te verspringen. Speciale stukken tekst, zoals citaten of code, kunnen afwijken van de rest van je manuscript. Zonder aanleiding zou de opmaak van de tekst niet mogen veranderen. Bovendien moeten pagina’s registeren, zodat regels op linker- en rechterpagina’s op dezelfde hoogte beginnen als ze als spread worden bekeken. 

Het inspringen van nieuwe alinea’s kan je zelf zien in elk boek dat professioneel is uitgegeven. Dat de eerste alinea’s van een hoofdstuk of een scène na een witregel of scènescheiding niet inspringen is minder bekend. Inspringen maakt het onderscheid tussen alinea’s duidelijk voor lezers en maakt het gemakkelijker om een nieuwe alinea op te pikken tijdens het lezen.

Uitvullen van de tekst is ook zichtbaar in boeken die bij reguliere uitgevers zijn verschenen. De vrije val van tekst aan de rechterkant is niet gebruikelijk in lange teksten, zoals boeken. In opmaakprogramma’s heet die uitvulling Links Uitgevuld, waarbij de laatste regel vanaf de linker kantlijn begint. Als je daarbij grote gaten tussen woorden ontdekt, ontbreken de afbrekingen.

Zonder correcte afbrekingen verschijnt nabij lange woorden witruimte tussen de woorden bij uitgevulde tekst. Afbrekingen zijn heel normaal in boeken. De oplossing is niet om de tekst een vrije val te geven, maar om de e-reader te laten weten waar de woorden afgebroken moeten worden. Met de juiste code in je e-boek kunnen moderne e-readers de woorden op de juiste plaats afbreken. Soms gaan afbrekingen fout bij buitenlandse woorden of in eigennamen, dus controleer ze en pas ze aan voordat je je boek publiceert.

Misschien hoorde je wel eens iets over Weduwen en Wezen maar weet je niet precies wat daarmee bedoeld wordt. Een wees (ook wel bekend als een hoerenjong) zijn laatste regels van een alinea die bovenaan een pagina terechtkomen. Een weduwe is het omgekeerde: een tekstblok waarvan de eerste regel eenzaam onderaan een pagina staat. In een e-boek zijn weduwen en wezen moeilijk te voorkomen, omdat de tekst zo flexibel is, maar het is mogelijk om bepaalde zinnen, en bijvoorbeeld bijschriften van illustraties bij elkaar te houden.

Hoofdstukopeningen zoals in papieren boeken zouden in e-boeken niet mogen ontbreken. Elk hoofdstuk begint natuurlijk op een nieuwe pagina. Een consistente vormgeving met nummer en hoofdstuktitel is gebruikelijk. Maar epigraphs en citaten vooraan het hoofdstuk komen in papieren boeken veel voor en er is weinig reden om ze in elektronische boeken weg te laten.

Scènescheidingen door middel van eenvoudige witregels zijn normaal, maar een kleine illustratie tussen scènes, geven je boek wat meer cachet. Ondanks mogelijke problemen met zwarte afbeeldingen, zijn illustraties of decoratieve elementen tussen scènes geen probleem voor e-boeken.

Elk elektronisch boek hoort een inhoudsopgave te hebben. De e-reader zal de code oppikken en tonen in de gebruikersinterface, zodat lezers eenvoudig kunnen bladeren door het boek. De nieuwe manier is het NAV-element in het Table of Contents (ToC) document in het e-boek. In vorige versies van ePub bestond de inhoudsopgave als NCX-bestand. Het is raadzaam om die verouderde manier toch in je e-boek op te nemen, zodat ook lezers met oudere e-readers een inhoudsopgaven kunnen zien. De twee methodes bijten elkaar niet. Bovendien kan je je afvragen of je een ToC als pagina’s in je boek zelf will opnemen, met links naar de hoofdstukken, om het je lezer gemakkelijker te maken. Bij non-fictieboeken is dit haast verplicht.

Het Manifest verzameld alle onderdelen in je e-boek: metadata, afbeeldingen, lettertypes en stylesheets. Bovendien bevat het bestand de Spine van je boek, wat de exacte volgorde van de pagina’s bepaald. Voor een professioneel boek plaats je hier ook Guides of Milestones naar bepaalde delen van je boek, zoals de omslag, de titelpagina, de ToC en het nawerk. Een e-reader pikt dit gedeelte van het manifest op en toont het in de gebruikersinterface voor de lezer.

Metadata zijn belangrijk. De extra gegevens over je boek zorgen ervoor dat platformen je boek mooi kunnen presenteren en dat e-readers hun lezers beter kunnen informeren over jouw boek. Gebruikelijk zijn Title, Creator, Language en Date, maar er zijn talloze andere data mogelijk. Denk eens aan Belongs-to-collection en welk deel dan, Description, Publisher en Rights. De UUID (Universally Unique IDentifier) van je boek is zelfs verplichte metadata.

Zelfstandige uitgevers die via Draft2Digital distribueren, weten dat ze hun boek moeten Valideren. Bij D2D is validatie een verplichte stap in het proces. Maar voor KDP en KWL is die verplichting er niet, terwijl het wel noodzakelijk is om je boek voor zoveel mogelijk e-readers toegankelijk te maken. De W3C biedt de officiële kwaliteitscontrole aan. Foutmeldingen kunnen wat cryptisch zijn, maar moeten allemaal opgelost worden voordat je jouw e-boek publiceert.

Zelfs een gevalideerd e-boek hoeft er nog niet zo uit te zien als je het als uitgever bedoeld. E-reader-gebruikers zijn namelijk in staat om hun eigen voorkeuren boven die van de uitgever te plaatsen. Dat wil zeggen dat ze eigen lettertypes, lettergrootte en thema’s kunnen instellen. Daarmee is het aantal pagina’s van je e-boek dus flexibel. Paginanummers zijn overbodig, veel e-readers gebruiken percentages om voortgang aan te geven.

Het instellen van een donker thema leidt ertoe dat zwarte logo’s en illustraties onzichtbaar worden. Het is dus zaak om daar rekening mee te houden. De code om afhankelijk van een thema een bepaalde versie van een afbeelding te tonen, staat nog in de kinderschoenen.

Je kunt natuurlijk vrede hebben met een e-boek vanuit Word, maar je helpt daarmee niet het stigma van amateurisme van onafhankelijke uitgevers te voorkomen. Opmaak van de tekst is niet het enige aspect waarop een lezer met een e-reader een elektronisch boek beoordeelt. Natuurlijk moet het boek lekker weg lezen en de e-reader helpt lezers om dat volgens hun voorkeuren te doen. Maar het e-boek zelf moet ook de juiste metadata, inhoudsopgave, inspringingen en afbrekingen bevatten, zodat jouw boek professioneel getoond wordt in e-readers en op mobiele apparaten. Dat is ten slotte wat we allemaal willen bereiken.

E-boek maken moeilijk? Problemen met het maken van een e-boek van je InDesign, Scrivener of Word document? Ik help je naar een ePub voor Kobo Writing Life en Bol of een Kindle e-boek voor Kindle Direct Publishing en Amazon. Kijk in het menu bij Diensten.

Hoe ik via Fiverr een Editor vond

“Die vind je toch gewoon op Fiverr,” zei mijn schrijfgroep zodra ik liet weten dat mijn boek voor de Amerikaanse markt een Native American proeflezer en redacteur behoefte.
De Fiverr app had ik al op mijn telefoon geïnstalleerd, omdat ik een keer had onderzocht wat men zoal aanbood en voor welke prijs. Ik had er nog niet veel aandacht aan besteed.

Stap 1: Het boek schrijven, vertalen en corrigeren

Het boek schreef ik oorspronkelijk in het Nederlands, voordat ik me realiseerde dat het voor Amerikanen bedoeld was. Ik vertaalde het via Google en haalde het vervolgens in hoofdstukken langs Amerikanen in de Critique Circle. Daarna corrigeerde ik het zelf nog een paar keer via Pro Writing Aid en Grammarly en ik voerde een eindcorrectie uit.

Ik schreef een “Query Letter” voor Amerikaanse agenten, omdat je in Amerika niet rechtstreeks uitgeverijen kan benaderen. Ik selecteerde op Twitter (#MSWL) en de website manuscriptwishlist een aantal agenten. Wat me weerhield om het op te sturen was dat ik niet overtuigd was dat het boek in goed Amerikaans Engels geschreven was.

Stap 2: De favorieten.

Ik zocht op Fiverr naar mensen die Amerikaans Engels proeflazen en konden redigeren wat ik geschreven had. Ik verzamelde er zo’n twintig als Favorites, en ontdekte dat het veel tijd kostte.

De site heet Fiverr omdat men voor vijf dollar een ‘gig’ kan aanbieden. Maar er zijn ook duurdere gigs. Ik extrapoleerde bedragen per woord naar de 61.300 woorden van mijn manuscript en kwam erachter dat er op basis van hun prijs drie groepen ontstonden:

    • Dure, ervaren editors, met prijzen tussen de 500 en 1000 dollar met veel positieve feedback en dertig dagen levertijd.
    • Gemiddelde editors met een prijs tussen de 250 en 400 dollar; vaak beginnende ‘sellers’ die meer werk zochten en het voor minder deden en eerder opleverden.
    • Editors die het voor 100 dollar deden. Die laatsten trokken mijn aandacht, want geld was een dingetje.

Bij nader onderzoek bleek dat veel van de Editors in de laatste categorie in Pakistan, India of Nigeria werkten. Voor hen was 100 dollar meer waard dan het mij zou kosten. Omdat ik een Native American Speaker zocht, vielen alle buitenlandse sellers af. Een paar Amerikaanse editors bleven over, waarmee ik via Fiverr contact zocht.

Stap 3: Het verzoek

Ik vond dat het wel veel tijd kostte en vroeg me af of het niet andersom kon. Je blijkt een Request te kunnen doen, waarop sellers kunnen reageren. Dus ik schreef een korte tekst waarin ik mijn boek en mijn verzoek uit de doeken deed. Ik voegde de proloog en eerste hoofdstuk toe en een verkort boekvoorstel in het Engels met de verhaallijnen en personages. Het maximum budget was $500. De volgende ochtend had ik 29 reacties en er kwamen er nog twee binnen terwijl ik die aan het bekijken was. Dat Request heb ik gauw gepauzeerd.

Stap 4: De shortlist

Alle buitenlandse sellers kon ik snel wegstrepen, ondanks hun overtuigend geschreven teksten dat ze echt uitstekend Amerikaans Engels konden redigeren. Sommigen van die teksten bleken hetzelfde voor verschillende sellers, dus ik vermoedde templates via Fiverr. Ik hield er een stuk of zes over. De mensen met wie ik zelf contact had gezocht hield ik aan het lijntje zolang ik de shortlist bepaalde. Een enkele ervan bood aan om gratis mijn proloog en eerste hoofdstuk te redigeren als bewijs van kunnen. Ik heb hem gevraagd dat te doen.

Stap 5: De top drie

Voor het samenstellen van de top drie, vroeg ik die zes of ze iets aan het budget van $500 konden doen. Sommigen vertelden alleen hoe goed hun werk zou zijn en veranderden niets aan het aanbod, anderen zetten hun prijs wat scherper rond de 350 dollar. Enkelen werden opeens ook goedkope aanbiedingen van rond de $100. Op basis van hun ervaring, mijn budget en mijn vertrouwen stelde ik een top drie samen.

Stap 6: De proef

Ik vroeg de top drie om mijn proloog en eerste hoofdstuk te redigeren, bij elkaar 1850 woorden. Als snel kwam hun verzoek om geld daarvoor en ik besloot dat het eerlijk was om daarvoor de 5, 10 en 15 dollar te betalen die ze vroegen. Bij betaling (via iDeal) bleek dat Fiverr van buyers twee dollar extra vraagt, of een percentage van grotere bedragen. Drie redacteuren gingen voor mij aan het werk. Wat kon ik van hen verwachten?

Stap 7: De resultaten

De resultaten vielen tegen: komma weg of erbij, hier en daar een woordje en twee van de drie hadden daadwerkelijk een zin omgebouwd die ik omslachtig had opgeschreven. Sommige “verbeteringen” waren te herleiden tot foutieve suggesties van Grammerly. Eén editor liet in de definitieve versie dubbele woorden achter.

Ook de editor die gratis mijn tekst had verwerkt, stuurde mij zijn resultaat en dat was uitgebreider dan de andere drie. We hadden via Fiverr regelmatig contact en ondanks dat hij mijn naam verhaspelde, was hij met het project begaan. Ik vertelde hem dat hij te duur was en concentreerde me op mijn top drie. Wie zou ik de opdracht gunnen?

Stap 8: De misleiding

Bij nader onderzoek naar de editors bleek dat sommigen foto’s van twee verschillende personen bij hun profiel hadden staan. Een ander had een video met een ander persoon dan in de foto’s. Ik bewaarde profielfoto’s en sleepte ze in Google image search. Al gauw kwamen de stockfoto’s die op talloze sites gebruikt werden naar voren. Vervolgens werd ik achterdochtig en bedacht dat ik in de bestandsinformatie in Word de laatste bewerker kon zien en ontdekte dat geen van de namen in het document overeenkwam met namen in de drie profielen. Het waren geen Amerikaanse namen. Alle drie de profielen waren onecht.

Stap 9: De confrontatie

Ik vroeg de drie editors allemaal wie de mensen waren die aan mijn documenten hadden gewerkt. Eén ervan zette alle communicatie stop en sloot later zelfs het hele account af. Een tweede zette alleen de communicatie stop. Een derde ging met mij in overleg. Ze had een team van mensen die documenten redigeerde om aan de vraag te voldoen. Als compensatie voor het feit dat ik niet wist wie die mensen waren, wat ze konden en waar ze zich in de wereld bevonden, kreeg ik 1000 woorden gratis.

Uiteindelijk werd duidelijk dat alle drie de accounts op zijn minst discutabel waren. Ik heb ze bij Fiverr aangemeld, omdat ik ontdekte dat ze sellers ook achteraf om identificatie konden vragen. Fiverr beloonde dat met een bedankje.

Stap 10: Wat nu?

Ondertussen had ik geen editor en kwam mijn project niet verder. Ik gooide alle malafide conversaties weg en hield er twee over van mensen met wie ik zelf contact had gezocht. Eén ervan volgde een opleiding Creative Writing met focus op Fiction, maar studeerde pas af in 2025. Op haar Facebook-foto’s was ze ook wel erg jong. Ik wenste haar succes met haar studie.

Stap 11: De keuze

De ander was degene die mijn proloog en eerste hoofdstuk goed gelezen en verwerkt had. Zijn Facebook-pagina bevestigde dat hij een gepensioneerd redacteur van een magazine was. Hij baseerde zijn laatste prijsopgave op een uurtarief. Het was een Engelsman met een Amerikaanse partner.

Ik besloot hem de opdracht voor een vast bedrag van $350 en een levertijd van dertig dagen te gunnen. Hij reageerde dezelfde avond met een passend Custom Offer. Bij het accepteren en betalen ervan, bleek ik $20 aan Fiverr te moeten betalen en ik wist te achterhalen dat de seller, mits naar tevredenheid van de buyer, 20% van zijn inkomsten zal moeten afdragen. Fiverr eet van twee walletjes.

Het is niet moeilijk om blogposts te vinden van mensen die niet blij zijn met Fiverr. Het systeem is verrot, niet alleen voor buyers, zoals ik. Ook sellers moeten binnen strakke deadlines in een moordend concurrerende omgeving werken, wat vaak werk van lage kwaliteit oplevert. Vaak blijven buyers ook nog onbeperkt veranderingen vragen, die niet afgesproken zijn.

Ik ben nu in afwachting van het resultaat van mijn Engelse proeflezer en zijn Amerikaanse partner. Hij heeft tot begin juni, maar ik hoop dat hij eerder levert. En ik hoop dat het van goede kwaliteit is.

Over de omslag van “Reclame en de Kunst van het Hacken”

De omslag van “Reclame en de Kunst van het Hacken” doet mee met de The Indie Awards 2021. Hier is het verhaal achter de omslag:

De titel
De titel is lang en lijkt op de titel van een non-fiction boek, ik weet het. Toch heb ik ervoor gekozen om de titel hetzelfde te laten als ik hem ooit verzonnen heb, alhoewel hij oorspronkelijk nog langer was. Deze lijkt een beetje op
“Zen and the art of motorcycle maintenance” en dat was toch een tamelijk succesvol boek. Bovendien is dit het eerste deel van de serie “De superrealiteit”, waarvan ondertussen drie delen zijn geschreven: “Amusement en het spel om de Royalty’s” en “Verslaving en de Kick op Bestelling”. Zoals je ziet, hebben de titels dezelfde vorm en dat zal de hele serie van potentieel oneindig aantal delen wel zo blijven. Ik heb zelfs al wat andere titels in mijn notitiesoftware opgenomen.

Op de omslag staat de titel in een gecentreerde, opvallend gekleurde letter met emboss- en schaduweffecten in het font Segoe UI, waarvan ik al jaren een fan ben.

De superrealiteit serielogo
De serietitel
De titel van de serie is gelijk een logo. Alleen het cijfer onderin de titel van de serie zal veranderen bij de komende delen. Hierin wilde ik de gelaagdheid van de realiteit – Mixed Reality is het paradigma in plaats van scherm, toetsenbord en muis – laten zien. Het voorste lettertype is Potra Font, ontworpen door Alejo Bergmann en voor persoonlijk en commercieel gebruik vrijgesteld. Het achterste lettertype is een eigen ontwerp met de naam SuperReal, het cijfer daarentegen is weer de Potra.

SuperReal font horizontaal

De etalagepoppen
De achtergrond van de omslag is een vrij toepasbare afbeelding van Peter Griffin die ik vond op het internet en een Public domain license bleek te hebben. Het kan zijn dat je die afbeelding al eerder hebt gezien, want hij wordt veel toegepast in allerlei sites en publicaties. Ik bleef terugkomen naar deze afbeelding omdat het een vreemde sfeer heeft, die ik in mijn scènes met de profielen in de applicaties “De poppenkast” en “De markt” ook probeerde te bereiken. De afbeelding is uitgesneden en wat storende elementen heb ik verwijderd, maar de spiegeling in het etalageraam zit er nog steeds in…
Etalagepoppen

De vuist
De afbeelding van de vuist met de sleutel is symbool voor de strijd voor privacy van de verzetsgroep in het boek. Eerdere versies waren te dicht bij zwaarbeladen symbolen, die gebruikt werden door antiracistische groeperingen. Terecht werd mij gewezen op de verkeerde indruk die dat zou opleveren. Uiteindelijk heb ik deze vuist en sleutel zelf getekend:

Vuist met sleutel icoon

De tatoeage
In het boek hebben de verzetslieden dit symbool als tatoeage op hun bovenarmen. Het is bij aanschaf van een boek ook mogelijk om bij mij een neptatoeage te krijgen, die met een beetje warm water op je huid aangebracht kan worden en ongeveer een week blijft zitten, mocht je sympathiseren moet de doelstelling van de verzetsgroep na het lezen van dit boek.

De tatoeage in spiegelbeeld

De imprint
Het logo van mijn imprint: io is al eerder beschreven en staat op alle boeken die ik uit heb gegeven op dezelfde plaats…

Terugkerende elementen in de serie zijn het serielogo, een achtergrond en deze witte cirkel met een icoon erin. Ook de lay-out van de titel zal hetzelfde zijn, maar wellicht in een andere kleur, afhankelijk van de achtergrondplaat.

Op mijn website kan je het boek ook omdraaien, maar de achterkant is effen zwart met witte tekst. Dat zal in andere delen van deze serie wel zo blijven..

Nu weet je wat ik heb moeten doen om deze omslag te creëren. Vind je hem mooi? Stem dat voor de omslag van “Reclame en de Kunst van het Hacken” in The Indie Awards 2021.

 
2 exemplaren van Reclame en de Kunst van het Hacken

Vind verboden, stomme, filter- en stopwoorden terwijl je ze intikt.

Real-time continuous search in Scrivener 3

Mocht je regelmatig vergeten dat je woorden intikt, die je eigenlijk helemaal niet wilt opschrijven, dan is er een truc, die ik onlangs ontdekte in Scrivener 3: je kunt terwijl je tikt een zoekactie uitvoeren op die stopwoorden. De zoekfunctie in Scrivener is zo snel, dat je er geen hinder van ondervindt in het snelheid van het tikken. Door ze te zoeken, kleurt Scrivener ze geel en kan je ter plekke besluiten of je het woord wilt houden of niet.

Dit is de werkwijze in Scrivener:

Project/Statistieken

Kies voor Project/Statistieken

    • Open je project in Scrivener
    • Selecteer de map waarin je boek staat
    • Kies voor Project/statistieken
    • Klap onderin het dialoogvenster Statistieken Woordfrequentie open

Dialoogvenster statistieken Het dialoogvenster Statistieken.

Woordfrequentie

De Woordfrequentielijst
 

Hier staat de lijst met meestgebruikte woorden in je boek. Het meestgebruikte woord krijgt de index 100%, het percentage van de rest leidt Scrivener hiervan af. Wacht even met overnemen van de woorden, want je kunt ook woorden negeren:

    • Klik de tab Opties bovenin het venster
    • Klik de knop Stel lijst Te Negeren Woorden op…

Te negeren woorden Te negeren woorden

Hier staan bepaalde en onbepaalde lidwoorden, bijwoorden en voorzetsels die je veel gebruikt, maar waarvan het ondoenlijk is om die woorden mee te tellen. Deze lijst gebruikt Scivener voor alle projecten. Zet hier in ieder geval de namen van je personages bij, want die wil je niet mee laten tellen.

    • Bepaal hoeveel (of tot welk procentage) je woorden wilt overnemen uit de tabel
    • Neem de woorden in de Woordfrequentielijst over, zet er een spatie tussen, geen komma.
    • Hier is geen truc voor: tik ze in kladbok en kopieer ze later via het klembord in het zoekvak.

Je kunt de top 30 uit je meestgebruikte woorden nemen. In mijn geval:

ze haar dat niet we was er aan maar zei ik je naar wat uit als hij zich hun nog over nu door geen meer waren had ook alle hoe of tot bij

of iets intelligenters, zoals:

heel erg veel zeer teveel nog eigenlijk enorm vaak namelijk dus iets iemand probeerde beginnen blijken keek zag rook voelde proefde hoorde luisterde meest ondanks enige wel toch even wat eigenlijk

Je kunt uit deze lijst natuurlijk je eigen stopwoorden selecteren en de rest laten voor wat het is.

    • Klik Ok om het dialoogvenster Statistieken te sluiten
    • Klik het vergrootglas boven de binder en kies voor Project Search, zodat het zoekvak verschijnt
    • Klik het vergrootglasje binnen het zoekvak, zodat het paneel met de zoekopties verschijnt
    • Kies voor Zoeken in: Tekst, Operator: Hele Woord en de Optie Meegenomen Documenten.

Zoekcriteria

De zoekcriteria

Plak je stopwoorden in de zoekvak bovenin en begin een nieuw scène te tikken.  Zodra je een van je stopwoorden tikt, kleurt Scrivener die geel…

Zoekresultaten

De zoekresultaten
 

Dat kan je negeren, je kan op Backspace drukken en het woord weghalen en/of een nieuw woord zoeken.

Mocht je het te storend vinden om die woorden tegen te komen terwijl je ze intikt, kun je natuurlijk ook je stopwoorden in de correctiefase, voordat je je boek aan proeflezers geeft, in het zoekvak plakken. Dan kan je alle scènes aanklikken om te zien waar je stopwoorden in die scène staan. Wat jij wilt.

Hope this helps…

Over de omslag van AUTONOOM

Omdat de omslag van AUTONOOM meedingt in de categorie Mooiste omslag in The Indie Awards, geef ik graag een toelichting hoe die omslag is ontstaan.

 De titel

De oorspronkelijke titel van dit boek was: Stand Alone. Het zou gaan over een programmeur die buitenaardse software moet ontcijferen. Aan het einde van een maand schrijven had ik een boek met een goed structuur en een interessant verhaal. Maar de titel was Engels en het boek in het Nederlands. Dankzij Ilana van mijn ‘kleine schrijfgroep’, die er prat op gaat goede Nederlandse titels te kunnen verzinnen, kwam de titel AUTONOOM in beeld. Mijn Google Alert voor AUTONOOM levert voornamelijk berichten op over zelfrijdende auto’s en zelfvarende schepen, maar het staat wel voor het thema van het boek: is alleen werken of is samenwerken de betere manier van werken?

Op de omslag is deze korte titel gezet in gespatieerde kapitalen in het ‘free for commercial use’ font Great Lakes, en verloopt van paars naar transparant. Het kostte wat moeite om de hele titel goed leesbaar te houden, ondanks dat het in de achtergrond wegvalt. Lees het boek als wilt weten waarom de titel van paars naar transparant verloopt. De titel was achteraf ook van een mooi formaat voor de boekenleggers:

 De ontsnappingscapsule

Een ontsnappingscapsule is onderdeel van begin van het verhaal. Hierin vindt Tobias Tolvanen de software die hij moet ontcijferen. Daarom was de capsule een goede keuze voor de omslag. Het gaf niet te veel prijs van de rest van het verhaal en was een mooie indicatie voor het genre van het boek: sciencefiction. Voorwaarde voor de afbeelding was dat de capsule een luik had. Maar hoe kom je aan zo’n afbeelding?

Ik vulde een Pinterest Board met Escape Pods, maar de meeste daarvan zijn props of modellen voor bekende films, waardoor ik die niet kon gebruiken. Ik vond op het internet wel deze afbeelding, met de behulpzame titel: capsul49.jpg. Zoeken op afbeelding leverde een site op waar mensen hun zelfgemaakte modellen postten: theRPF. Op deze pagina is de ontstaansgeschiedenis te zien van het model van 50 cm hoog, opgebouwd uit bloempotten, gepost door JanewayC. Ik heb de eigenaar van de site een berichtje gestuurd om te achterhalen wie dat was, maar dat bleek niet nodig om ze zelf al reageerde op mijn verzoek om de afbeelding op de omslag
van het boek toe te passen en ik kreeg toestemming om de foto op de omslag te gebruiken:

Ik had haar al gewaarschuwd dat ik de ontsnappingscapsule paars zou maken en zou roteren. Op het laatst heb ik een lichtsignaal met lens flare toegevoegd, die de capsule volgens het verhaal uitzond. Als maker van de foto van het model kreeg ik terug: Cécile Lhuissier, dus die heb ik ook in het colofon vermeldt. Ik heb het resultaat in dezelfde discussie gedeeld en gelukkig vond Cécile hem mooi.

De achtergrond

Ik wilde een paarse sterrenhemel als achtergrond voor de omslag van AUTONOOM, maar de beelden die ik op het internet vond, waren geen van allen rechtenvrij, dus die kon ik niet gebruiken. Ik besloot om mijn eigen achtergrond te maken op basis van de beelden die ik mooi vond. De eerste poging werd niets en heb ik weggegooid. De kleurstelling was duidelijk, maar het resultaat viel niet mee. Ik had een tutorial nodig over hoe je een sterrenhemel in Photoshop maakt. Ik heb er meerdere gebruikt, maar de video Creating a Nebula door Qehzy was in ieder geval van grote invloed op het resultaat. Ik wilde ‘vallende sterren’ laten zien zoals die op een van de inspiratie-afbeeldingen te zien waren en heb daarvoor nog aparte tutorials bekeken. Uiteindelijk was dit het resultaat, op maat gemaakt voor de omslag (303 x 216 px op 300 dpi):

De combinatie van al deze elementen met het io-logo, auteursnaam, flaptekst, auteursfoto en bio, en de streepjescode met het ISBN, leverde deze omslag op:

De titel op de rug was kleiner en werd moeilijk leesbaar, dus gaf ik een witte titel de voorkeur. Ik zag dat de tekst op de achterplat moeilijker leesbaar was door de sterrenhemel erachter, maar wilde de weidse indruk van de plaat niet tenietdoen door er een effen achtergrond achter te zetten. Op het echte boek is de tekst beter te lezen dan hier.

Nu weet je wat ik heb moeten doen om deze omslag te creëren. Vind je hem mooi? Stem dat voor de omslag van AUTONOOM in The indie awards.

Software en hardware in AUTONOOM

AUTONOOM
is een SF-roman over de programmeur Tobias Tolvanen, die buitenaardse software moet ontcijferen. Zijn talent als programmeur in de voorhoede van KI en algoritmes voor kwantumcomputers maakt hem de ideale kandidaat. Het Amerikaanse leger vraagt hem om het zelfstandig op te lossen, maar Tobias begrijpt al gauw dat hij ook bij de buitenaardse hardware moet kunnen. Als hij op zoek gaat naar de ontsnappingscapsule waarin de software is gevonden, blijkt dat er nog veel meer te ontdekken valt en begint het avontuur. Koop het boek om te lezen hoe dat afloopt, hier wat meer uitleg over de softwareproblemen en de hardware die Tobias onderweg tegenkomt. Ik begin telkens met citaten uit het boek in willekeurige volgorde.

https://antonidol.nl/boeken/autonoom>

Debugging kwantumalgoritmes

‘Het debuggen van kwantumalgoritmes is onmogelijk,’ begon Tobias met een paradox. ‘Je moet het algoritme in één keer goed coderen, want je kan het verwerken van een kwantumalgoritme niet even onderbreken om de waarden
van een variabele te controleren. Dat zou de berekening verstoren en je zou een grote bak met willekeurige data hebben.’

Hoe je kwantumalgoritmes van fouten ontdoet is in het boek alleen bekend bij Tobias. Maar hij wordt gevraagd een heel andere uitdaging aan te gaan: het ontcijferen van buitenaardse software, gevonden in een opgepikte
alien ontsnappingscapsule. Zijn kennis en vaardigheden, en zijn sociale situatie zorgen ervoor dat het Amerikaanse leger hem selecteert. Maar lukt dat ontcijferen wel?

https://phys.org/news/2019-06-debugging-tools-quantum.html

De De Bruijn-sequentie

Vier toetsen van het cijferblok waren stofvrij door Roys
vingertoppen: 1,2,8 en 0. Uit de De Bruijn-sequentie volgt dat er van de 10.003 combinaties nog 24 over zijn. Omdat elke serie van vier cijfers geëvalueerd wordt is het minimaal in te drukken aantal toetsen 33. Hij ging recht voor het slot staan, zodat de beveiliger niet kon zien dat hij zo snel mogelijk
280128021802810282018208120821082 intikte.

De Bruijn-rijen zijn vernoemd naar de Nederlandse wiskundige Nicolaas Govert de Bruijn. Hij onderzocht cijferreeksen in een artikel dat in 1946 verscheen in de verslagen van de Koninklijke Nederlandse Academie van
Wetenschappen. De Bruijn-sequenties zijn zo kort mogelijk voor het probleem dat ze oplossen. De wiskunde gaat mij te boven, maar Tobias niet. Uiteindelijk zijn er, als je de vier cijfers die gebruikt worden om het cijferslot te openen
kent, 42 cijfers nodig, maar daarvan zijn er 9 overbodig door de volgorde aan te passen. Het antwoord op de vraag hoeveel keer je een knopje moet indrukken blijkt dus 33. Kijk voor de wiskundige uitleg op puzzling.stackexchange.com.
Waarom moet Tobias eigenlijk cijfersloten hacken?

https://nl.wikipedia.org/wiki/De_Bruijn-rij
of https://en.wikipedia.org/wiki/De_Bruijn_sequence

https://puzzling.stackexchange.com/questions/62423/hacking-an-electronic-keypad

Deep Blue

Schaken? Beelden van Gary Kasparov die zijn laatste
partij tegen Deep Blue opgeeft en in opperste verbazing wegloopt vulden Tobias’ hoofd. Kort daarop gevolgd door de herinnering van de felle reactie van zijn vader, omdat een computer een grootmeester had verslagen. Dit ga ik niet winnen, dacht hij. e7-e8, tikte hij in.

In deze Amerikaanse video is te zien hoe Kasparov in opperste verbazing wegloopt van het schaakbord nadat hij besefte dat hij de beslissende partij had verloren. In het boek bewijst de KI zijn superieure denkvermogen aan Tobias door samen met hem een partijtje te schaken. https://en.wikipedia.org/wiki/Deep_Blue_versus_Garry_Kasparov

AlphaGo

Het neurale netwerk AlphaGo versloeg de Europees kampioen Go in 2015 en de wereldkampioen in 2016, dankzij creatieve zetten die niemand van een computer verwachtte. Het heeft de wijze waarop mensen Go spelen
veranderd. Tobias drukte met zijn vinger op een witte cirkel en schoof die zorgvuldig op een kruispunt in de buurt van een hoek van het bord.

De KI daagt Tobias uit voor een spelletje Go. Kan een KI creatief zijn? Het lijkt erop dat het programma AlphaGo daar blijk van gaf toen hij een onverwachte zet deed, die Go-meesters verbijsterden. Het spel dat begrenst werd door eeuwenoude regels bleek opeens op een heel andere wijze gespeeld te kunnen worden. Lees de details op de Wikipedia pagina van AlphaGo: https://en.wikipedia.org/wiki/AlphaGo

ASIC

‘Serverruimte? Wat voor servers?’
Tobias nam Roy en Marit mee naar het paneel in de zijkant van de keet. Hij schoof het naar binnen en opzij en liet Roy de serverconfiguratie bewonderen.‘Jeetje. Computer van militaire kwaliteit, uniek serverontwerp met applicatiespecifieke chips voor de KI.’ Roy floot tussen zijn tanden. ‘UPS met accu’s. Wat is dat aan het einde?’
‘Minireactor, denk ik. ‘Het levert stroom. Het is een autonoom systeem.’

Tobias krijgt een autonoom computersysteem tot zijn beschikking om zijn taak uit te voeren. De KI heeft een serie Application-specific integrated Circuits (ASIC). Hardwarespecialist Roy is onder de indruk. Verder is de KI een ‘black box’, maar Tobias kan de aansluiting naar zijn kleurenscherm omruilen om iets anders aan te sluiten. Maar wat?

https://en.wikipedia.org/wiki/Application-specific_integrated_circuit

Epoch

‘Ik denk dat het een tijdstip is,’ zei Tobias. ‘De KI vertaalt het naar de basistijd van zijn besturingssysteem.’

‘Het is een getal, Tobias,’ antwoordde Marit, ik zie nergens jaren, maanden, dagen, uren, minuten of seconden.’

‘Dat is niet ongebruikelijk in software. Maar wat is de epoch?’

‘Wat is de wát?’

‘Een epoch is een datum en tijd vanaf wanneer een computer de systeemtijd meet. Dit getal is het aantal seconden tot die epoch. De vraag is wat voor besturingssysteem de KI heeft.

Tobias krijgt een tijdstip van de KI door, maar het is een getal: 1573894343. Tobias herkent het als een getal vanaf een epoch en hij moet het besturingssysteem van de KI raden. Maar welke datum was het? Een epochconverter geeft uitsluitsel. Als je het probeert, kom je uit op de datum en tijd waarop ik deze scène schreef. Maar waarom is die datum in het boek belangrijk?

https://www.epochconverter.com/

Parallelle optische interface

Hij trok uit het voorste vak van zijn rugzak een DisplayPort-kabel. Hij had altijd een eigen kabel mee om zijn laptop aan te sluiten op externe schermen, waar hij zich ook mocht
bevinden. De parallelle optische interface van de normale computer is overdreven. Een DisplayPort-aansluiting kan dit scherm ook wel aansturen.

Parallelle optische interfaces zijn een van de snelste
verbindingen over korte afstanden. De gegevens worden gelijktijdig verzonden en ontvangen via meerdere vezels. De belangrijkste toepassingen voor parallelle optische interfaces zijn te vinden in telecommunicatie en supercomputers. Maar waar heeft Tobias zo’n supersnelle interface voor nodig?

https://en.wikipedia.org/wiki/Parallel_optical_interface

Legpuzzel met kleurenspectrum

Waar moet ik beginnen? Die puzzelstukjes hebben allemaal
maar één kleur. Wat is de voorstelling? Hij pakte met vijf vingertoppen vijf stukjes en liet ze in het midden los. Ze verschilden niet alleen van kleur, ook van toon: sommige waren lichter, andere donkerder. Een kleurenspectrum! Verwoed begon hij stukjes te sorteren op kleur en tint.

Om te leren denken in kleuren, probeert de KI met Tobias te
communiceren via spelletjes met kleuren. De programmeur moet hiervoor een aantal opdrachten oplossen. Een daarvan is een legpuzzel van 1024 puzzelstukjes, die elk maar één kleur hebben. Deze puzzel van The Play Group bestaat echt en zelfs in talloze verschillende varianten. Maar waarom moet Tobias leren denken in kleuren?

https://www.playgroup.design/#1000-colours

Kortom, AUTONOOM bevat meer dan voldoende interessante onderwerpen voor nerds en geeks. En dan hebben we het nog niet eens over de tweede helft van het boek gehad! Die is speciaal voor SF-liefhebbers bedoeld. Wil je weten hoe al deze software en hardware in het grote verhaal past? Klik hier voor 216 pagina’s leesplezier.

Inspiratie voor Het zwaartekrachtprobleem

3d Omslag Het zwaartekrachtprobleemVoor de Sciencefiction en Fantasy Boekenclub Facebook-groep schreef ik onlangs een artikel over de zeven verhalen in de bundel Het zwaartekrachtprobleem en de inspiratie voor die verhalen. Hierbij dit artikel voor iedereen die geen lid is van die exclusieve club :).

Exploded view
Voorbeeld van een Exploded View, de 3D bouwtekening en assemblageinstructies voor een product.

Hoe zouden drones in plaats van containerschepen en vrachtwagens het transport van producten kunnen uitvoeren? Hoe verplaats je grote en zware producten? Wat als een assemblagefabriek de grootte had van een printer en iedereen zo’n apparaat in huis had? Hoe werkt de betaling? Hoe werkt die keten? Maar ook: wat kan er misgaan in dat economisch model? Wie is de dupe van het bestaan ervan? Kan je ook dingen laten bezorgen waar de ontvanger niet op zit te wachten? Wat zijn de onverwachte randverschijnselen?

Dit waren vragen die ik mezelf stelde bij het ontwikkelen van het nieuwe economische systeem op basis van drones in het verhaal De nieuwe keten. Het leverde een spannend verhaal op, waarmee ik de verhalenbundel open. Het heeft de sfeer van ‘The Circle’ en wat van de spanning van ‘Angels & Demons’.

Onzichtbare vrienden
Als je een onzichtbaar vriendje hebt…

Als je een onzichtbaar vriendje hebt die plotseling is verdwenen, wordt je dan gek omdat je géén stemmen in je hoofd hoort? Hoe houd je de herinnering aan hem levend? Hoe overtuig je een psychiater en een linguïst dat je communiceert zoals je met je onzichtbare vriendje communiceerde? Dat je verhalen opschrijft in zijn taal en spreekt in zijn woorden? Alleen een opzienbarende gebeurtenis helpt je dan uit de impasse en uit het gesticht. Je bent niet gek. Maar wat ben je wél?
Met Onzichtbare vrienden schreef ik een kort verhaal met een interessante wending en een verdrietig einde.

Carmen dell'orefice stond model voor Giulia
Carmen Dell’Orefice stond model voor Giulia, het belangrijkste personage in het verhaal Het zwaartekrachtprobleem.

Als je een probleem hebt met de zwaartekracht kan niemand je helpen. Dat ondervindt de oude dame Giulia, die het leven dat ze als een jong fotomodel had voor altijd wil leven. Ze koopt een flitsende zwever, gaat naar de races en regelt een ingrijpende operatie die haar ouderdomskwalen verder moet uitstellen. Maar dan gaat er van alles mis. Giulia zal haar problemen met de zwaartekracht onder ogen moeten zien.

Dat is de premisse van Het zwaartekrachtprobleem, het verhaal dat ik als titelverhaal van de bundel koos. De illustratie van Syd Mead op de omslag was inspiratie voor dit verhaal. Leef mee met de ontwikkelingen die Giulia moet ondergaan in een wereld waar auto’s zweven en medische procedures verder gaan dan je voor mogelijk houdt.

Showroom illustratie van Syd Mead
De showroom illustratie van Syd Mead

Stel: je laat je hersens digitaliseren. Je verwacht een intellectueel steekspel met soortgelijke intelligente wezens op het wereldwijde internet. Maar op hetzelfde moment schiet een kunstmatige intelligentie het denkvermogen van mensen voorbij. Zou die KI er dan niet op gebrand zijn om jouw intelligentie tot de zijne te maken? Wat kan zo’n KI doen om dat te bereiken? En wat kan jouw arts ondernemen om dat te voorkomen?

In het korte verhaal Louter mijn gedachten werk ik deze situatie uit tot een onverwacht einde.

Een doos op zolder
Een bionische vrouw in een doos op zolder.

Nick erft het landhuis waarin zijn moeder jarenlang alleen woonde en vindt op zolder een doos met een biomechanische vrouw erin. In de notitieboeken erbij leest hij dat ze Helena heet. Als ze begint te praten, blijkt ze alle details van zijn verborgen familiegeschiedenis te herinneren alsof het gisteren was. Helena weet hoe zijn vader stierf; hoe zijn oom verdween; wat nog meer? Nick ontrafelt het verleden en ontdekt steeds meer over de rol van zijn vader, hoe zijn oom Helena ontwierp en hij ontdekt de liefde. Hij komt tot een conclusie, maar heeft hij het wel bij het juiste einde?
Unboxing Helena is een dramatisch verhaal waarin ik een familiegeschiedenis voorschotel dat zich ontwikkelt totdat de ware toedracht boven water komt.

Harpoon
De harpoen bestaat echt

Met een harpoen kan je onbruikbare satellieten en capsules uit de graveyard orbit om de aarde trekken en bergen. Die harpoen bestaat echt, maar wie gaat dat doen? Wie zijn de vuilnismannen van de ruimtevaart, die in een scrapperschip het ruimtepuin opruimen en de kostbare metalen eruit halen om te verkopen aan de ruimtewerf? Een verstekeling in de ruimte is haast ondenkbaar, maar toch vinden ze een Russische astronaut in een bevoorradingsschip. Niet alleen is hij levend, hij wil zelf scrapper worden. Maar dat is allemaal schijn. Jesper, de psycholoog aan boord, heeft het door en kan onheil uit de weg blijven. Maar voor hoe lang?

In het verhaal The graveyard orbit schrijf ik over een kat-en-muisspelletje tussen Jesper en de verstekeling, dat alleen maar kan aflopen met een daverend einde.

Als Darryl een veld met afgedankte ruimteschepen vindt die voor mijnbouw op asteroïden werden gebruikt, ontwikkelt zich een sport waarbij hij en zijn vrienden ermee rotsen naar elkaar gooien. Darryl ontwerpt het speelveld en zijn vriend Simon de regels op basis van het aloude trefbal. Dan krijgen ze bericht van de heersende kunstmatige intelligentie: mensen mogen alleen in simulaties levensgevaarlijke sporten spelen, niet in de ruimte zelf. Nu hebben ze meer dan een scheidsrechter nodig: een onderhandelaar. En wie beter dan de ex-president Wilson die ervoor zorgde dat KI’s het mandaat kregen om de wereld te besturen? Tijdens de proefwedstrijd gaat het mis, met catastrofale consequenties die ervoor zorgen dat mensen, robots en KI’s met elkaar moeten samenwerken.

Life 3.0
Life 3.0 van Max Tegmark

In Ontwijk een asteroïde zocht ik naar een verhaal met een sport met kosmische proporties in de asteroïdengordel; mensen die proberen uit de dierentuin die een KI voor ze inricht te ontsnappen (geïnspireerd door Life 3.0 van Max Tegmark); KI’s die uit verschillende zakelijke sectoren zijn ontstaan op het moment dat ze voor wereldomvattende problemen moeten samenwerken.

 

 

Elk verhaal schept zijn eigen wereld met zijn eigen problemen en uitdagingen. Ik wens iedereen veel leesplezier met de sciencefictionverhalenbundel Het zwaartekrachtprobleem.